VAI TRÒ CỦA NGÔN ĐIỆU TRONG QUÁ TRÌNH XỬ LÍ CÂU TIẾNG ANH (Tạp chí Khoa học Ngoại ngữ, 2025)
Ngôn điệu (prosody) bao gồm các đặc điểm âm học siêu đoạn tính (độ dài âm tiết, cao độ, ngữ điệu, độ dài quãng nghỉ, v.v.) xuất hiện trong giao tiếp. Ngoài giao tiếp trực tiếp và đọc thành tiếng, ngôn điệu cũng xuất hiện trong đọc thầm dưới dạng ngôn điệu ngầm (implicit prosody). Một số nghiên cứu trước đây cho rằng ngôn điệu có thể ảnh hưởng đáng kể đến quá trình truyền đạt thông tin trong giao tiếp trực tiếp cũng như trong đọc hiểu. Thay đổi ngôn điệu có thể làm quá trình tiếp nhận thông tin trở nên khó khăn, và trong một số trường hợp có thể dẫn tới hiểu lầm hoặc hiểu sai thông điệp. Sử dụng ngôn điệu không phù hợp hoặc không nhất quán có thể tạo ra những rào cản trong giao tiếp và trong quá trình đọc hiểu. Bài báo này trình bày kết quả phân tích các nghiên cứu liên quan tới ngôn điệu nhằm nâng cao hiểu biết về vai trò của ngôn điệu trong quá trình xử lí câu, trong đọc thành tiếng cũng như trong đọc thầm. Kết quả phân tích tập trung vào tương tác giữa ngôn điệu và cú pháp, mối quan hệ giữa ngôn điệu và trí nhớ, và ảnh hưởng của ngôn điệu đến quá trình xử lí và đọc hiểu câu.
Keywords: ngôn điệu; ngôn điệu trong đọc thầm; xử lí câu trong đọc hiểu